PRZEDSZKOLE

Dlaczego warto prowadzić ćwiczenia usprawniające narządy mowy?

- 85 % dzieci z wadami wymowy ma niesprawne narządy artykulacyjne (wg E. Sachajskiej)

- nawet jeśli dziecko nie ma wady wymowy dzięki tym ćwiczeniom jego artykulacja stanie się staranniejsza, wyrazistsza, piękniejsza.

JĘZYK:

Spełnia w artykulacji szczególną rolę. Bierze udział w wymowie prawie wszystkich głosek, a niektóre z nich wymagają wyspecjalizowanych ruchów i układów języka (m. in. r , s, z , c , dz, sz, ż, cz, dż):

1. kląskanie – szybko i wolno („konik jedzie z góry i pod górę”)

2. język wąski i szeroki („żmija” i „łopata”)

3. dotykanie czubkiem języka do poszczególnych zębów („liczenie zębów”)

4. koliste ruchy języka wewnątrz jamy ustnej („młynek”)

5. dotykanie czubkiem języka do kącików warg („wahadełko”; „wycieraczka”)

6. zakładanie szerokiego języka na górną wargę, zęby, dziąsła

7. dotykanie czubkiem języka górnej wargi, prawego kącika warg, brody, lewego kącika warg („język – zegar”)

8. przy rozchylonych zębach dotykanie czubkiem języka do górnych i dolnych dziąseł („huśtawka”)

9. przód języka wykonuje ruch kolisty po czerwieni warg („malowanie ust”)

10. język wysunięty na zewnątrz jamy ustnej ; boki i przód języka uniesione do góry („miseczka")

11.czubek języka dotyka różnych punktów podniebienia twardego („biedronka”, „muchomorek”)

12. „Sprzątanie mieszkania”:

- „sufit” – ruchy języka po podniebieniu

- „ściany” – po wewnętrznej stronie policzków

- „mycie okien” - po górnych zębach

- „czyszczenie mebli” - po dolnych zębach

- „trzepanie dywanów”- szybkie ruchy języka w płaszczyźnie pionowej

- „sprzątanie przedpokoju” - koliste ruchy języka w przedsionku jamy ustnej.

WARGI:

W procesie mówienia ich ruchy są bardzo różnorodne. Ich sprawność jest niezbędna do prawidłowej techniki mówienia. Ponieważ wargi stanowią przedłużenie policzków – niektóre ich ćwiczenia przyczyniają się do poprawy mimiki twarzy.

1. nadymanie policzków („balonik”):

- przetrzymywanie powietrza przez ok. 5 s.

- uwalnianie nagromadzonego powietrza – powstający szmer przypomina głoskę „p’’

2. przesuwanie powietrza z policzka do policzka („chomik”)

3. wciąganie policzków do jamy ustnej („zajęczy pyszczek”)

4. cmokanie („całuski"; „przywoływanie pieska”)

5. zaokrąglanie i spłaszczanie warg („dziobek i uśmiech”)

6. przesadne wymawianie samogłosek ustnych , np. wg schematu :

         A-O, U-E, I-A, Y-O, A-U („karetka”, „policja”, „straż pożarna” itd.)

7. parskanie wargami („mokry pies” , „źrebak”)

8. wymawianie samogłosek ustnych przy zwartych zębach („sklejone ząbki”)

9. wargi ułożone jak przy przesadnej artykulacji „o” poruszają się w płaszczyźnie pionowej 

   („rybka”)

10. nakładanie warg na górny i dolny łuk zębowy („zaginione zęby”)

11. dmuchanie na piórko, wacik, świecę:

     a) wargi ułożone jak przy „u”

     b) wargi ułożone jak przy „f”.

                                  Opracowała: Ewelina Machel